تاریخ : چهارشنبه, ۲۶ خرداد , ۱۴۰۰ 7 ذو القعدة 1442 Wednesday, 16 June , 2021
0

زندگی از ورای پرنیان خیال کودکان

  • ۲۰ خرداد ۱۴۰۰ - ۱۶:۳۸
زندگی از ورای پرنیان خیال کودکان

«اسم‌هایی که درشناسنامه‌هاست، انتخاب نکردیم، اسم خاص و واقعی می‌توانست و می‌تواند بعدها موجب سوء‌تفاهم شود یا برخی بخواهند جنبه تمسخر به اسم افراد بدهند که برای ما خوشایند نبود پس نام‌های ابداعی را انتخاب کردیم.»

« به این ترتیب نام هپشول برای دختر به همراه نام کپشول که برادر اوست برای این دو نفر انتخاب شد؛ خواهر و برادر هستند، در شیراز زندگی می‌کنند،درباره موضوعات شهروندی با زبان نمایش با کودکان سخن می‌گویند و عروسک هستند.»

این نام ها معنایی دارند؟‌ پاسخ محمد ابوعلی و میترا توکل پورصالح صداپیشگان نمایش‌های این عروسک‌ها به پرسش خبرنگار ایرنا چنین است: اسم‌هایی ابداع کردیم که معنا هم ندارند که به نظر ما این اسم های ابداعی مناسب تر است تا اسم هایی که معناهایی عجیب و غریب به ذهن بیاورد.

محمد ابوعلی بازیگر، عروسک گردان، صدا پیشه، کارگردان و مدرس تئاتر با بیش از ۲۰سال سابقه فعالیت در زمینه نمایش و مسئول کانون عروسکی و کودک و نوجوان استان فارس است، همسر او  میترا توکل پورصالح کارشناس کارگردانی نمایش، کارگردان، عروسک گردان، صداپیشه، بازیگر و مدرس تئاتر با شروع فعالیت از سال ۸۶ است که هر دو  سابقه چهار سال همکاری با معاونت فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز دارند.

آموزش راه و رسم زندگی
یک روز گرم در نیمه های خرداد ۱۴۰۰ عازم محل کار این هنرمندان شدیم.محلی در جنوب شهر شیراز در محله قدیمی شاهداعی الله که به گویش شیرازی شاهدوی نامیده می شود.
ساختمانی نوساز که با بافت قدیم محله ناهمخوان است اما همین ساختمان نوساز گویا هنوز تکمیل نشده زیرا جعبه های کاشی و سرامیک نیمه پر و نیمه خالی در طبقه های آن زیر غبار نشسته اند.
این زوج هنرمند در همین محل، عروسک ها را به جنبش وا می دارند تا فیلمی و کلیپی ساخته شود و از رهگذر این نمایش ها به کودکان راه و رسم زندگی بیاموزند.
نخستین سری این نمایش های عروسکی که محصولی از خانه عروسک فارس است در ۱۰ قسمت پایان یافت و برنامه ریزی برای سری دوم آن صورت گرفته است.

شخصیت های دیگر هم می آیند
نمایش‌هایی که تا به حال از این خواهر و برادر عروسکی تهیه و پخش شده بدون حضور دیگرعروسک ها و مهم تر از آن پدرو مادر هپشول و کپشول است که محمد ابوعلی نویسنده و میترا توکل پورصالح کارگردان این نمایش‌ها با تایید این موضوع گفتند که به مرور افزودن شخصیت‌های دیگر عروسکی از جمله مادر، پدر، مادربزرگ با گویش شیرازی و حتی همسایه‌ها نیز به نمایش‌ها مد نظر است.
تیم نویسندگی ماجراهای هپشول و کپشول به مدیریت محمد ابوعلی به نگارش کتاب هپشول و کپشول با توجه به وقایع مرتبط با این دو عروسک پرداخته و این نویسندگان در نظر دارند براساس این کتاب، شخصیتی انسانی یعنی انسان واقعی را در کنار عروسک‌ها روی صحنه نمایش بیاورند.
آنان می گویند:‌قصد داریم قطعات و مختصات مرتبط با فرهنگ شیراز را در نمایش ها بگنجانیم و گسترش دهیم؛کامنت های خوبی که از اجرای نمایش ها گرفتیم دلگرم کننده است.
نمایش‌های هپشول و کپشول را گروه هنری خانه عروسک با همکاری سازمان فرهنگی،اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز اجرا می‌کند که این نمایش‌ها درباره نگهداری حیوانات خانگی، میراث فرهنگی، حقوق همسایگان،کلاس مجازی در ایام کرونا،رعایت شیوه نامه های بهداشتی مربوط به کرونا،استفاده همگانی از امکانات آپارتمان، آلودگی صوتی،استفاده از پارکینگ آپارتمان و مانند آن بر روی صحنه رفته است.
آهنگی شاد که در آغاز هر قسمت از نمایش های عروسکی هپشول و کپشول تکرار می شود و این عروسک ها می‌خوانند:«هپشول و کپشول اومدن چه شاد وشنگول اومدن». بعد هم این جمله:« با اینکه تو قرنطینه ان با لب خندون اومدن» بیانگر درون مایه این نمایش عروسکی است که سازنده این آهنگ مرتضی مصطفوی است.

عروسک می‌تواند برای بزرگسالان هم آموزنده باشد
محمد ابوعلی نویسنده متن های نمایش های عروسکی معتقد است عروسک می تواند مختص برزگسالان هم باشد ولی بچه ها بیشتر به عروسک علاقه دارند. بچه ها از عروسک حرف شنوی دارند چون او را موجودی غیر زمینی می دانند و همین نکته می تواند به مربیان امور آموزشی و پدرو مادرها برای تربیت کودکان کمک کند.با بازی خیلی چیزها را به کودک می‌توان یاد داد که عروسک بهترین نقش را در این زمینه دارد.
او گفت: به آموزش و پرورش پیشنهاد کردیم بعضی از درس ها را با اجراهای عروسکی به کودکان بیاموزیم.
این هنرمند، صمیمی بودن لحن و بیان و شکل ظاهری عروسک ها را عوامل موثر در اثرگذاری تربیتی می داند؛ در واقع نگریستن به زندگی از ورای پرنیان خیال کودکان،زیباتر است.
ترمه، فرزند این زوج هنرمند با کپشول و هپشول انس و پیوند دارد و بازبان کودکانه با این خواهر و برادر سخن می گوید.

پرده سبز در اتاق گرم
همراه این دو هنرمند به اتاقی با پرده سبز رفتیم. اتاقی که گرمای هوای دم کرده آن بر تن می نشست. این اتاق ویژه «کروماکی» بود که توضیح آن به طور ساده این است که در این اتاق، نمایش ها را جلو پرده سبز اجرا می کنند و بعد عناصر و  موارد اضافه می شود.
کروماکی  chroma key فناوری برگرفته از جلوه‌های ویژه سینمایی است.از افراد یا وسایل تصاویری مقابل پرده‌ای معمولاً سبز یا آبی گرفته می شود و با حذف رنگ زمینه امکان برش تصویر یا ادغام در یک قاب را به فیلم‌ساز می‌دهد.
با استفاده از نرم افزارهای مختلف تصاویر مورد نظر را به تصاویر از پیش گرفته شده اضافه می کنند و در واقع باعث می شود محیطی شبیه به محیط واقعی فیلم برداری ایجاد شود.
این اتاق که در نیمه های خرداد به گرمخانه شبیه بود به گفته این هنرمندان در زمستان به یخچال تبدیل می شود زیرا امکانات سرمازایی و گرمازایی ندارد.

خواسته ها و  درد دل ها
قرنطینه و کرونا که بر زندگی همه جهان سایه گسترانده، زمینه ساز بیشتر برای گلایه ها و بیان مشکلات این زن و شوهر هنرمند شد.
به گفته آنان تئاتر عروسکی در شرایطی که مخاطب کم است و کرونا این کمبود مخاطب را آشکارتر ساخته به صرفه نیست از طرف دیگر هزینه های ساخت عروسک هم زیاد است، ساخت عروسک ها باید با فوم مخصوص باشد که قابلیت انعطاف داشته باشد.
ابوعلی گفت:‌چون عروسک هایی که ما داریم حتما باید زمان اجرا دهانشان حرکت کند،لازم است جنس فوم بسیار نرم باشد.

توکل پورصالح نیز گفت:‌نور چراغ مهتابی، آفتاب و حتی نور غیر مستقیم آفتاب در روز هم برای فوم عروسک ها مضر است و باید پیوسته محافظت شوند.

این زوج هنرمند بیان کردند: از نظر سایر مواد اولیه مرغوب برای ساخت عروسک همانند پارچه و پلاستیک نیز کمبود وجود دارد، اجرای نمایش ها در سالن مخصوص باید باشد که چنین سالن هایی در شیراز محدود است یا وجود ندارد.
یافتن صداپیشه با حقوقی که او را راضی کند، نبود حامی مالی، دستمزدهای پایین برای عروسک گردان ها از مشکلاتی است که به گفته این هنرمندان عروسک گردان ها با آن مواجه هستند.

عروسک سازان کپشول و هپشول: ملیحه زحمتکش و زهراقربانی هستند که تصویربردار این نمایش ها سعیدانفرادی و دستیار او  مهسا شیرازی است.
تدوین این نمایش ها را: کریم شینی‌پور برعهده دارد.

غلامرضا مالک زاده- ایرنا

برچسب ها